|
Fråga |
Svar |
|
a contrario börja lära sig
|
|
|
|
|
|
a posteriori börja lära sig
|
|
z następstwa (z następstwa o przyczynach)
|
|
|
|
a priori börja lära sig
|
|
z wcześniejszego; to, co wcześniejsze
|
|
|
|
ab initio börja lära sig
|
|
|
|
|
|
ad börja lära sig
|
|
|
|
|
|
ad absurdum börja lära sig
|
|
|
|
|
|
ad acta börja lära sig
|
|
do akt, sprawa odłożona jako załatwiona
|
|
|
|
ad eventum börja lära sig
|
|
dla wywołania określonych skutków
|
|
|
|
ad exemplum börja lära sig
|
|
|
|
|
|
ad finem börja lära sig
|
|
|
|
|
|
ad hoc börja lära sig
|
|
|
|
|
|
ad interim börja lära sig
|
|
|
|
|
|
ad oculos börja lära sig
|
|
|
|
|
|
ad personam börja lära sig
|
|
w odniesieniu do konkretnej osoby
|
|
|
|
ad probationem börja lära sig
|
|
|
|
|
|
ad rem börja lära sig
|
|
|
|
|
|
ad solemnitatem börja lära sig
|
|
|
|
|
|
ad vocem börja lära sig
|
|
w nawiązaniu do poprzedniej wypowiedzi dosłownie: "do głosu" poprzednika
|
|
|
|
alieno nomine börja lära sig
|
|
|
|
|
|
altera pars börja lära sig
|
|
druga strona, przeciwnik w sporze
|
|
|
|
analogia iuris börja lära sig
|
|
|
|
|
|
analogia legis börja lära sig
|
|
|
|
|
|
argumentum a contrario börja lära sig
|
|
uzasadnienie (twierdzenie, dowód) z przeciwieństwa
|
|
|
|
argumentum a fortiori börja lära sig
|
|
uzasadnienie (argument) z mocniejszego
|
|
|
|
argumentum a maiori ad minus börja lära sig
|
|
wnioskowanie z większego o mniejszym
|
|
|
|
argumentum a minori ad maius börja lära sig
|
|
wnioskowanie z mniejszego o większym
|
|
|
|
argumentum a simile börja lära sig
|
|
uzasadnienie (argument) z podobieństwa
|
|
|
|
argumentum ad personam börja lära sig
|
|
argument odnoszący się do osoby
|
|
|
|
argumentum ex (a) silentio börja lära sig
|
|
|
|
|
|
bona fides börja lära sig
|
|
|
|
|
|
casus fortuitus börja lära sig
|
|
|
|
|
|
causa cognita börja lära sig
|
|
|
|
|
|
causa donandi börja lära sig
|
|
podstawa prawna przysporzeń nieodpłatnych
|
|
|
|
causa finita börja lära sig
|
|
|
|
|
|
causa obligandi börja lära sig
|
|
podstawa prawna zaciągnięcia zobowiązań
|
|
|
|
communi consensu börja lära sig
|
|
za zgodą ogółu, przy powszechnej zgodzie
|
|
|
|
communis opinio börja lära sig
|
|
powszechny pogląd, powszechne przekonanie
|
|
|
|
condicio sine qua non börja lära sig
|
|
warunek nieodzowny; warunek bez którego nie może zaistnieć dana czynność
|
|
|
|
consensus börja lära sig
|
|
|
|
|
|
contra legem börja lära sig
|
|
wbrew ustawie, w sposób sprzeczny z prawem
|
|
|
|
contra/adversus bonos mores börja lära sig
|
|
wbrew dobrym obyczajom, sprzecznie z dobrymi obyczajami
|
|
|
|
corpus delicti börja lära sig
|
|
przedmiot będący dowodem popełnienia przestępstwa
|
|
|
|
culpa börja lära sig
|
|
|
|
|
|
culpa in contrahendo börja lära sig
|
|
niedbalstwo przy zawieraniu umowy
|
|
|
|
culpa in custodiendo börja lära sig
|
|
|
|
|
|
culpa in eligendo börja lära sig
|
|
|
|
|
|
culpa lata börja lära sig
|
|
|
|
|
|
de börja lära sig
|
|
|
|
|
|
de facto börja lära sig
|
|
faktycznie, w istocie, w rzeczywistości
|
|
|
|
de iure börja lära sig
|
|
prawnie, formalnie; zgodnie z obowiązującym prawem
|
|
|
|
de lege ferenda börja lära sig
|
|
co do przyszłego unormowania, co do prawa postulowanego (o ustawie, która dopiero ma być w przyszłości/powinna być uchwalona)
|
|
|
|
de lege lata börja lära sig
|
|
z punktu widzenia prawa obowiązującego
|
|
|
|
desuetudo börja lära sig
|
|
utrata mocy obowiązującej normy prawnej w skutek jej długotrwałego niestosowania
|
|
|
|
diligentia quam suis rebus börja lära sig
|
|
staranność właściwa przy prowadzeniu własnych spraw
|
|
|
|
ex börja lära sig
|
|
|
|
|
|
ex aequo et bono börja lära sig
|
|
|
|
|
|
ex ante börja lära sig
|
|
|
|
|
|
ex contractu börja lära sig
|
|
zobowiązanie powstałe z kontraktu
|
|
|
|
ex delicto börja lära sig
|
|
zobowiązanie powstałe z czynu niedozwolonego
|
|
|
|
ex iure börja lära sig
|
|
|
|
|
|
ex lege börja lära sig
|
|
|
|
|
|
ex nunc börja lära sig
|
|
|
|
|
|
ex officio börja lära sig
|
|
z urzędu, z urzędowego obowiązku
|
|
|
|
ex post börja lära sig
|
|
po fakcie, ocena faktów już po ich zaistnieniu
|
|
|
|
ex professo börja lära sig
|
|
z racji pełnionego zawodu, funkcji
|
|
|
|
ex tunc börja lära sig
|
|
z mocą wsteczną, od tamtej chwili
|
|
|
|
expressis verbis börja lära sig
|
|
dobitnymi słowami, wyraźnie, dokładnie, dobitnie
|
|
|
|
facta concludentia börja lära sig
|
|
zdarzenia faktyczne, które wyrażają domniemaną wolę danej osoby; wyrażenie określające dorozumiane oświadczenie woli
|
|
|
|
facta notoria börja lära sig
|
|
fakty notoryjne, powszechnie znane
|
|
|
|
falsa demonstratio börja lära sig
|
|
mylne oznaczenie (rzeczy albo osoby)
|
|
|
|
falsus procurator börja lära sig
|
|
pełnomocnik działający bez umocowania
|
|
|
|
favor debitoris börja lära sig
|
|
ochrona dłużnika, przychylność dla dłużnika
|
|
|
|
favor testamenti börja lära sig
|
|
przychylna interpretacja testamentu
|
|
|
|
fictio iuris börja lära sig
|
|
|
|
|
|
ibidem börja lära sig
|
|
|
|
|
|
idem börja lära sig
|
|
|
|
|
|
in börja lära sig
|
|
|
|
|
|
in absentia börja lära sig
|
|
pod nieobecność, podczas nieobecności
|
|
|
|
in abstracto börja lära sig
|
|
w oderwaniu (od konkretnej sytuacji)
|
|
|
|
in concreto börja lära sig
|
|
|
|
|
|
in continuo börja lära sig
|
|
|
|
|
|
in corpore börja lära sig
|
|
|
|
|
|
in dubio börja lära sig
|
|
|
|
|
|
in extenso börja lära sig
|
|
w całości, dokładnie, w pełnym brzmieniu, w całej rozciągłości
|
|
|
|
in fine börja lära sig
|
|
|
|
|
|
in flagranti börja lära sig
|
|
|
|
|
|
in fraudem legis börja lära sig
|
|
|
|
|
|
in nomine börja lära sig
|
|
|
|
|
|
in solidum börja lära sig
|
|
|
|
|
|
in spe börja lära sig
|
|
być może w przyszłości (dosłownie: "w nadziei")
|
|
|
|
in suspenso börja lära sig
|
|
|
|
|
|
in toto börja lära sig
|
|
|
|
|
|
incompatibilitas börja lära sig
|
|
zakaz równoczesnego piastowania określonych stanowisk publicznych
|
|
|
|
inter absentes börja lära sig
|
|
|
|
|
|
inter partes börja lära sig
|
|
|
|
|
|
inter praesentes börja lära sig
|
|
|
|
|
|
ipso facto börja lära sig
|
|
tym samym, z samego faktu
|
|
|
|
ipso iure börja lära sig
|
|
mocy prawa, z mocy samego prawa
|
|
|
|
iurisdictio börja lära sig
|
|
orzekanie, prawo do orzekania
|
|
|
|
ius cogens börja lära sig
|
|
normy prawne obowiązujące bezwzględnie
|
|
|
|
ius dispositívum börja lära sig
|
|
normy prawne obowiązujące względnie
|
|
|
|
ius privatum börja lära sig
|
|
|
|
|
|
ius publicum börja lära sig
|
|
|
|
|
|
ius sanguinis börja lära sig
|
|
prawo krwi (zasada nabycia obywatelstwa)
|
|
|
|
ius soli börja lära sig
|
|
prawo ziemi (zasada nabycia obywatelstwa)
|
|
|
|
ius, iuris börja lära sig
|
|
|
|
|
|
iusta causa börja lära sig
|
|
|
|
|
|
iustitia, -ae börja lära sig
|
|
|
|
|
|
lege artis börja lära sig
|
|
prawidłowo, według reguł sztuki
|
|
|
|
lege non distinguente börja lära sig
|
|
ustawa nie czyni różnicowania
|
|
|
|
lex generalis börja lära sig
|
|
|
|
|
|
lex imperfecta börja lära sig
|
|
norma prawna pozbawiona jakiejkolwiek sankcji
|
|
|
|
lex minus quam perfecta börja lära sig
|
|
norma prawna opatrzona tylko sankcją represyjną (karną)
|
|
|
|
lex perfecta börja lära sig
|
|
norma prawna opatrzona sankcją nieważności
|
|
|
|
lex plus quam perfecta börja lära sig
|
|
to norma prawna opatrzona sankcją represyjną (karną) oraz sankcją nieważności
|
|
|
|
lex specialis börja lära sig
|
|
ustawa specjalna, przepis szczególny
|
|
|
|
lex, legis börja lära sig
|
|
|
|
|
|
modus operandi börja lära sig
|
|
|
|
|
|
mortis causa börja lära sig
|
|
|
|
|
|
mutatis mutandis börja lära sig
|
|
po zmianie tego, co powinno być zmienione
|
|
|
|
numerus clausus börja lära sig
|
|
określona liczba, liczba zamknięta, ograniczona, wyliczanie enumeratywne
|
|
|
|
per analogiam börja lära sig
|
|
przez podobieństwo, analogię
|
|
|
|
per facta concludentia börja lära sig
|
|
przez zdarzenia faktyczne, które wyrażają domniemaną wolę danej osoby; wyrażenie określające wyrażenie woli przez czynności prawne dorozumiane
|
|
|
|
per procura börja lära sig
|
|
w zastępstwie, na podstawie pełnomocnictwa
|
|
|
|
persona non grata börja lära sig
|
|
|
|
|
|
pleno titulo (P.T.) börja lära sig
|
|
z zachowaniem pełnego tytułu (jaki się komu należy)
|
|
|
|
post factum börja lära sig
|
|
|
|
|
|
post mortem börja lära sig
|
|
|
|
|
|
praesumptio iuris ac de iure börja lära sig
|
|
domniemanie niedopuszczające przeciwdowodu
|
|
|
|
praesumptio iuris tantum börja lära sig
|
|
domniemanie możliwe do obalenia
|
|
|
|
prima facie börja lära sig
|
|
|
|
|
|
pro futuro börja lära sig
|
|
|
|
|
|
pro publico bono börja lära sig
|
|
|
|
|
|
quorum börja lära sig
|
|
liczba członków podmiotu zbiorowego, których obecność podczas głosowania jest konieczna, aby decyzje w nim podjęte były ważne
|
|
|
|
ratio legis börja lära sig
|
|
podstawa (przyczyna, motyw, cel, sens) uchwalenia danej ustawy
|
|
|
|
rebus sic stantibus börja lära sig
|
|
przy zachowaniu istniejących okoliczności
|
|
|
|
reformatio in peius börja lära sig
|
|
zmiana na gorsze, zmiana orzeczenia na mniej korzystne dla jednej ze stron
|
|
|
|
sensu largo börja lära sig
|
|
|
|
|
|
sensu stricto [ale samo: „stricte” – ściśle] börja lära sig
|
|
|
|
|
|
status quo börja lära sig
|
|
|
|
|
|
suo nomine börja lära sig
|
|
|
|
|
|
tertium non datur börja lära sig
|
|
nie ma trzeciej możliwości
|
|
|
|
ut infra börja lära sig
|
|
|
|
|
|
ut supra börja lära sig
|
|
|
|
|
|
utilitas publica börja lära sig
|
|
|
|
|
|
vacatio legis börja lära sig
|
|
okres pomiędzy ogłoszeniem aktu prawnego a jego wejściem w życie
|
|
|
|
verba legis börja lära sig
|
|
|
|
|
|
vice versa börja lära sig
|
|
|
|
|
|
vis absoluta börja lära sig
|
|
|
|
|
|
vis compulsíva börja lära sig
|
|
|
|
|
|
vis maior börja lära sig
|
|
|
|
|