|
Fråga |
Svar |
|
Ab initio börja lära sig
|
|
nullum semper nullum – to co jest od początku nieważne, jest zawsze nieważne.
|
|
|
|
Accessio börja lära sig
|
|
cedit principali – przyrost przypada rzeczy głównej
|
|
|
|
Acta publica börja lära sig
|
|
probant se ipsa – dokumenty urzędowe świadczą same za siebie
|
|
|
|
Actor sequitur börja lära sig
|
|
forum rei – powód idzie za pozwanym
|
|
|
|
Actori börja lära sig
|
|
incumbit probatio – na powodzie spoczywa ciężar dowodu
|
|
|
|
Actus simulatus börja lära sig
|
|
nullius est momenti – czynność pozorna jest nieważna
|
|
|
|
Adoptio börja lära sig
|
|
naturam imitatur – przysposobienie naśladuję naturę
|
|
|
|
Agere non valenti börja lära sig
|
|
non currit praescriptio – przedawnienie nie biegnie względem tego, kto jest niezdolny do dochodzenia swych roszczeń przed sądem
|
|
|
|
Ambulatoria est börja lära sig
|
|
voluntas testatoris usque ad mortem – wola spadkodawcy może być zmieniona aż do śmierci
|
|
|
|
Argumenta non sunt börja lära sig
|
|
numeranda, sed ponderanda - dowodów nie należy liczyć, lecz je ważyć
|
|
|
|
Audiatur börja lära sig
|
|
et altera pars – niech będzie wysłuchana i druga strona
|
|
|
|
Bis de eadem börja lära sig
|
|
re agere non licet – nie wolno procesować się dwa razy w tej samej sprawie
|
|
|
|
Cogitationis börja lära sig
|
|
poenam nemo patitur – nikt nie ponosi kary za myślenie
|
|
|
|
Consensus börja lära sig
|
|
facit nuptias – o zawarciu małżeństwa decydują zgodne oświadczenia woli
|
|
|
|
Contractus ab initio börja lära sig
|
|
voluntatis est, ex post facto necessitatis – zawarcie kontraktu jest dobrowolne, ale wykonanie przymusowe
|
|
|
|
Da mihi börja lära sig
|
|
factum, dabo tibi ius – daj mi okoliczności faktyczne, a ja wskażę Ci prawo
|
|
|
|
De similibus börja lära sig
|
|
idem est iudicium - w podobnych sprawach powinno zapadać takie samo rozstrzygnięcie
|
|
|
|
Debet quis iuri börja lära sig
|
|
subiacere, ubi deliquit – podlega się prawu miejsca dokonania przestępstwa
|
|
|
|
Dies börja lära sig
|
|
interpellat pro homine – termin wzywa za człowieka
|
|
|
|
Dura börja lära sig
|
|
lex, sed lex – surowa ustawa, ale ustawa
|
|
|
|
Ei incumbit probatio börja lära sig
|
|
qui dicit, non qui negat – ciężar dowodu spoczywa na tym kto twierdzi, nie na tym, kto zaprzecza
|
|
|
|
Et non facere börja lära sig
|
|
facere est – powstrzymanie się od działania jest także działaniem
|
|
|
|
Factum executoris börja lära sig
|
|
factum partis – czynność przedstawiciela jest czynnością strony
|
|
|
|
Furiosi börja lära sig
|
|
voluntas nulla est – chory umysłowo nie ma woli; nie jest zdolny do wyrażenia woli
|
|
|
|
Genus börja lära sig
|
|
perire non censetur – uważa się, że gatunek nie ginie
|
|
|
|
Hereditas nihil börja lära sig
|
|
aliud est, quam successio in universum ius, quod defunctus habuerit – dziedziczenie jest wejściem w ogół praw i obowiązków zmarłego
|
|
|
|
Ignorantia börja lära sig
|
|
iuris nocet, ignorantia facti non nocet – nieznajomość prawa szkodzi, nieznajomość faktu nie szkodzi
|
|
|
|
Impossibilium nulla börja lära sig
|
|
obligatio est – zobowiązanie do świadczenia niemożliwego nie istnieje
|
|
|
|
In conventionibus börja lära sig
|
|
contrahentium voluntas potius quam verba spectanda sunt – przy zawieraniu umów uwzględnia się bardziej wolę stron niż ich słowa
|
|
|
|
In dubio börja lära sig
|
|
pro reo – w razie wątpliwości na korzyść pozwanego
|
|
|
|
In poenam börja lära sig
|
|
heres non succedit – kary spadkobierca nie dziedziczy
|
|
|
|
Iura non in singulas börja lära sig
|
|
personas, sed generaliter constituuntur - Prawa ustanawia się nie dla poszczególnych osób, ale dla ogółu
|
|
|
|
Iura börja lära sig
|
|
novit curia – sąd zna prawo
|
|
|
|
Iuris praecepta börja lära sig
|
|
sunt haec: honeste vivere, alterum non laedere, suum cuique tribuere – nakazy prawa są następujące: uczciwie żyć, nie szkodzić drugiemu, oddawać każdemu co mu się należy
|
|
|
|
Ius est ars börja lära sig
|
|
boni et aequi – prawo jest sztuką (umiejętnością) stosowania tego co dobre i słuszne
|
|
|
|
Ius publicum privatorum börja lära sig
|
|
pactis mutari non potest – prawo publiczne nie może być zmieniane umowami osób prywatnych
|
|
|
|
Male nostro börja lära sig
|
|
iure uti non debemus – nie powinniśmy źle korzystać z przysługującego nam prawa
|
|
|
|
Manifestum börja lära sig
|
|
non eget probatione – to co oczywiste nie wymaga dowodu
|
|
|
|
Mater semper börja lära sig
|
|
certa est: pater est, quem nuptiae demonstrant – matka jest zawsze pewne, ojcem jest ten, kogo wskazuje małżeństwo
|
|
|
|
Mora börja lära sig
|
|
trahit periculum – zwłoka pociąga za sobą ryzyko
|
|
|
|
Nasciturus börja lära sig
|
|
pro iam nato habetur, quotiens de commodis eius agitur – dziecko poczęte uważa się za narodzone, ilekroć chodzi o jego korzyści
|
|
|
|
Nemo iudex börja lära sig
|
|
in sua causa – nikt nie może być sędzią we własnej sprawie
|
|
|
|
Nemo plus börja lära sig
|
|
iuris ad alium transferre potest, quam ipse habet – nikt nie może przenieść na drugiego więcej prawa niż ma
|
|
|
|
Non omne börja lära sig
|
|
quod licet, honestum est – nie wszystko co dozwolone jest uczciwe
|
|
|
|
Notorium börja lära sig
|
|
non eget probatione - fakt powszechnie znany nie potrzebuje dowodu
|
|
|
|
Pacta börja lära sig
|
|
sunt servanda – umów należy dotrzymywać
|
|
|
|
Prior tempore börja lära sig
|
|
potior iure – pierwszy w czasie lepszy prawem
|
|
|
|
Qui dicit börja lära sig
|
|
de uno, negat de altero - kto twierdzi jedno, zaprzecza drugiemu
|
|
|
|
Qui iure börja lära sig
|
|
suo utitur, neminem laedit – kto nie przekracza przysługującego mu prawa, nie narusza praw drugiego
|
|
|
|
Quot generationes börja lära sig
|
|
tot gradus – ile urodzeń tyle stopni
|
|
|
|
Reformationis in peius börja lära sig
|
|
iudici appellato non licet – sędziemu apelacyjnemu nie wolno zmieniać wyroku na niekorzyść zasądzonego
|
|
|
|
Sententia facit börja lära sig
|
|
ius (inter partes) – wyrok tworzy prawo pomiędzy stronami
|
|
|
|
Separata esse börja lära sig
|
|
debet possessio a proprietate – powinno się oddzielać posiadanie od własności
|
|
|
|
Species perit börja lära sig
|
|
ei cui debetur – rzecz indywidualnie oznaczona ginie na szkodę wierzyciela
|
|
|
|
Summum ius börja lära sig
|
|
summa iniuria – najwyższe prawo najwyższym bezprawiem
|
|
|
|
Superficies börja lära sig
|
|
solo cedit – to co znajduję się na gruncie, przypada gruntowi
|
|
|
|
Vim vi börja lära sig
|
|
repellere licet – siłę wolno odeprzeć siłą
|
|
|
|
Volenti non börja lära sig
|
|
fit iniuria – chcącemu nie dzieje się krzywda
|
|
|
