|
Fråga |
Svar |
|
sum/sumus börja lära sig
|
|
|
|
|
|
habere börja lära sig
|
|
|
|
|
|
negotium börja lära sig
|
|
|
|
|
|
actus börja lära sig
|
|
czynność prawna, czynność faktyczna
|
|
|
|
actum börja lära sig
|
|
umowa, porozumienie, układ (dopiero zaczyna być zaskarżalny)
|
|
|
|
contractus börja lära sig
|
|
umowa, zobowiązanie z umowy (jest zaskarżalny)
|
|
|
|
pacta sunt servanda börja lära sig
|
|
|
|
|
|
pacta, quae contra leges constitutionesque contra bonos mores flunt, nullam vim habere indubitati iuris est börja lära sig
|
|
umowy, które przeciw ustawom, konstytucjom cesarskim, albo przeciw dobrym obyczajom, nie mają żadnej mocy prawnej
|
|
|
|
contractus est ultro citroque obligationem börja lära sig
|
|
kontrakt jest wzajemnym zobowiązaniem
|
|
|
|
contractus ab intitio voluntatis est, ex post, fact necessitatis börja lära sig
|
|
umowa od początku jest dobrowolna
|
|
|
|
hit et nunc börja lära sig
|
|
|
|
|
|
aer börja lära sig
|
|
|
|
|
|
vox börja lära sig
|
|
|
|
|
|
suus börja lära sig
|
|
|
|
|
|
negotium bilaterale, negotii bilateralis börja lära sig
|
|
czynność prawna dwustronna
|
|
|
|
negotium unilaterale, negotii unilateralis börja lära sig
|
|
czynność prawna jednostronna
|
|
|
|
negotium inter vivos börja lära sig
|
|
czynność prawna pomiędzy żyjącymi
|
|
|
|
negotium mortis causa börja lära sig
|
|
czynność prawna na przypadek śmierci, której skuteczność jest zależna od śmierci osoby dokonującej czynności
|
|
|
|
negotium inter praesentes börja lära sig
|
|
czynność prawna pomiędzy obecnymi
|
|
|
|
negotium inter absentes börja lära sig
|
|
czynność prawna pomiędzy nieobecnymi np. zawieranie przez pełnomocników
|
|
|
|
ad probationem börja lära sig
|
|
|
|
|
|
ad validitatem börja lära sig
|
|
|
|
|
|
essentialia negotii börja lära sig
|
|
istotne elementy (części składowe) czynności prawnej, decydują o tym, że tak a nie inaczej czynność nazywamy np. przeniesienie własności posiadania za darmo (darowizna)
|
|
|
|
naturalia negotii börja lära sig
|
|
naturalne elementy (części składowe) czynności prawnej, dodatkowe elementy np. gwarancję można rozszerzyć np. o 100 lat
|
|
|
|
accidentalia negotii börja lära sig
|
|
uboczne elementy (części składowe) czynności prawnej
|
|
|
|
dies, diei börja lära sig
|
|
termin, dzień, oznaczona chwila
|
|
|
|
dies a quo börja lära sig
|
|
termin zawieszający, czyli początkowy termin, z którego nadejściem zaczynają się skutki czynności prawnej [dosł. dzień od którego]
|
|
|
|
dies ad quem börja lära sig
|
|
termin rozwiązujący, czyli końcowy termin, z którego nadejściem ustają skutki czynności prawnej [dosł. dzień od którego]
|
|
|
|
dies cedens börja lära sig
|
|
termin zawarcia czynności prawnej, dzień przypadający
|
|
|
|
dies veniens börja lära sig
|
|
termin wymagalności spełnienia zobowiązania, dzień nadchodzący
|
|
|
|
condicio, condicionis börja lära sig
|
|
|
|
|
|
condicio iuris börja lära sig
|
|
|
|
|
|
condicio possibilis börja lära sig
|
|
warunek możliwy do spełnienia
|
|
|
|
condicio impossibilis börja lära sig
|
|
warunek niemożliwy do spełnienia
|
|
|
|
condicio sine qua non börja lära sig
|
|
warunek konieczny do spełnienia, nieodzowny
|
|
|
|
condicio suspensiva börja lära sig
|
|
|
|
|
|
condicio resolutiva börja lära sig
|
|
|
|
|
|
modus, modi börja lära sig
|
|
sposób postępowania, polecenie (klauzula w czynności prawnej), miara, sposób
|
|
|
|
modus adquirendi börja lära sig
|
|
|
|
|
|
modus faciendi börja lära sig
|
|
sposób działania, wykonywania
|
|
|
|
modus operadni börja lära sig
|
|
sposób działania, sposób funkcjonowania
|
|
|
|
modus procedendi börja lära sig
|
|
sposób obradowania, postępowania
|
|
|
|
modus vivendi börja lära sig
|
|
sposób życia, sposób postępowania, układania stosunków międzyludzkich
|
|
|
|
validitas negotii börja lära sig
|
|
ważność czynności prawnej
|
|
|
|
invaliditas negotii börja lära sig
|
|
nieważność czynności prawnej
|
|
|
|
negotium validum börja lära sig
|
|
|
|
|
|
negotium invalidum börja lära sig
|
|
|
|
|
|
negotium nullum börja lära sig
|
|
|
|
|
|
negotium lictum börja lära sig
|
|
godziwa, dozwolona czynność prawna
|
|
|
|
negotium illicitum börja lära sig
|
|
niegodziwa, niedozwolona czynność prawna
|
|
|
|
simulatio, simulationis börja lära sig
|
|
udawanie, symulacja, pozór, czynność prawna zawarta dla pozoru
|
|
|
|
dissimulatio, dissimulationis börja lära sig
|
|
udawanie ukrywanie, utajnianie, czynność prawna przemilczana zawarta dla ukrycia innej czynności prawnej np. kiedyś aby uniknąć podatku za kupno domu/mieszkania zawierano umowy darowizny akty notarialny ten sam ale z ukrytym przekazem materialnym
|
|
|
|
per iocum börja lära sig
|
|
oświadczenie złożone nie na serio
|
|
|
|
reservatio mentalis börja lära sig
|
|
|
|
|
|
convalidatio negotii börja lära sig
|
|
uważnienie czynności prawnej
|
|
|
|
sanatio negotii börja lära sig
|
|
uzdrowienie czynności prawnej
|
|
|
|
negotium claudicans börja lära sig
|
|
czynność prawna kulejąca, czynność dokonywana przez niedojrzałego bez współdziałania opiekuna - mamy do czynienia, kiedy skuteczność czynności prawnej zależna jest od jej potwierdzenia; do tego czasu pozostaje w zawieszeniu
|
|
|
|
pactum de contrahendo börja lära sig
|
|
|
|
|
|
pactum de non alienando börja lära sig
|
|
umowa co do niezbywania rzeczy, umowne wykluczenie
|
|
|
|
pactum de non cedendo börja lära sig
|
|
umowa co do niewyzbywania prawa, umowne wykluczenie przelewu (cesji) wierzytelności na osobę trzecią
|
|
|
|
pactum de non petendo börja lära sig
|
|
umowa o niedochodzeniu roszczenia
|
|
|
|
pactum in favorem tertii börja lära sig
|
|
umowa na rzecz osoby trzeciej
|
|
|
|
subiectum iuris börja lära sig
|
|
|
|
|
|
persona iuridica vel moralis börja lära sig
|
|
|
|
|
|
persona physica börja lära sig
|
|
|
|
|
|
capacitas iuridica börja lära sig
|
|
|
|
|
|
capacitas agendi börja lära sig
|
|
zdolność do czynność prawnych
|
|
|
|
domicilium, domicilii börja lära sig
|
|
miejsce zamieszkania, siedziba, domostwo (nie zawsze jest ono tożsame z miejscem zameldowania)
|
|
|
|
quasi domicilium, quasi domicilii börja lära sig
|
|
tymczasowe miejsce zamieszkania, tymczasowe miejsce pobytu
|
|
|
|
Icolas domicilium facit börja lära sig
|
|
miejsce zamieszkania czyni mieszkańcem
|
|
|
|
Domicilium est, ubi quis digit rerumque suam summam constituit eo consilio, ut ibi maneat börja lära sig
|
|
miejsce zamieszkania jest tam, gdzie ktoś żyje i załatwia większość swoich spraw, aby się utrzymać
|
|
|
|
furiosus börja lära sig
|
|
chory umysłowo, obłąkany, głupi, szalony, pomylony, opętany
|
|
|
|
lucida, intervalla börja lära sig
|
|
przebłyski świadomości u chorych umysłowo, czasowa remisja choroby umysłowej
|
|
|
|
usus rationis börja lära sig
|
|
|
|
|
|
mente captus börja lära sig
|
|
głupkowaty, bezmyślny, chory na umyśle, niedorozwinięty umysłowo
|
|
|
|
furiosus nulla voluntas est börja lära sig
|
|
chory umysłowo nie ma woli
|
|
|
|
furiosus nullum negotium gerere potest, quia non intellegit, quid agat börja lära sig
|
|
chory umysłowo nie może dokonać żadnej czynności prawnej, albowiem nie wie, co czyni
|
|
|
|
furiosus tempore intermissi furoris testamentum facere potes börja lära sig
|
|
chory umysłowo w czasie remisji choroby może sporządzić testament
|
|
|
|
mente captus testamentum facere non potest börja lära sig
|
|
niedorozwinięty umysłowo nie może sporządzić testamentu
|
|
|
|
error, erroris börja lära sig
|
|
błąd, mylne mniemanie o rzeczywistości, błądzenie, fałszywe wyobrażenie, mylenie się
|
|
|
|
error iuris börja lära sig
|
|
|
|
|
|
error facti börja lära sig
|
|
błąd co do stanu faktycznego
|
|
|
|
error in personam börja lära sig
|
|
|
|
|
|
error in qualitatae personae börja lära sig
|
|
błąd co do przymiotu osoby
|
|
|
|
error in corpore vel error in obiectu börja lära sig
|
|
błąd co do przedmiotu (co do tożsamości przedmiotu)
|
|
|
|
error in faciendo börja lära sig
|
|
błąd w działaniu, błąd w czynieniu
|
|
|
|
error in substantia börja lära sig
|
|
|
|
|
|
error in negotio börja lära sig
|
|
błąd co do czynności prawnej
|
|
|
|
error in causa börja lära sig
|
|
|
|
|
|
Errantis nulla voluntas est börja lära sig
|
|
Wola błędnie działającego jest żadna.
|
|
|
|
Errantis consensus nullus est. börja lära sig
|
|
Żadna jest zgoda błędnie działającego
|
|
|
|
dolus, doli börja lära sig
|
|
zły zamiar, podstęp, oszustwo
|
|
|
|
dolus malus, doli mali börja lära sig
|
|
|
|
|
|
metus, metus börja lära sig
|
|
|
|
|
|
metus gravis börja lära sig
|
|
bojaźń ciężka, poważna obawa
|
|
|
|
metus iustus börja lära sig
|
|
uzasadniona obawa, groźba prawdziwa
|
|
|
|
metus iniustus börja lära sig
|
|
|
|
|
|
vis, vim börja lära sig
|
|
siła, przemoc, przymus, gwałt
|
|
|
|
vis absoluta börja lära sig
|
|
przemoc fizyczna, która wyklucza istnienie woli
|
|
|
|
vis compulsiva börja lära sig
|
|
|
|
|
|
Alienus dolus nocere alteri non debet börja lära sig
|
|
Nikomu nie powinien szkodzić cudzy podstęp.
|
|
|
|
Dolus non praesumitur börja lära sig
|
|
Złego zamiaru nie domniemywa się.
|
|
|
|
Dolus malus est machinatio quandam alterius decipiendi causa, cum aliud simulatur et aliud agitur. börja lära sig
|
|
Szczególnie zły zamiar jest pewną przebiegłością dla oszukania drugiej osoby, kiedy co innego się pozoruje, a co innego czyni.
|
|
|
|
Metus est instantis vel futuri periculi causa mentis trepidatio. börja lära sig
|
|
Bojaźń jest niepokojem umysłu co do zagrożenia teraźniejszego lub przyszłego.
|
|
|
|
Metus iustus est non vani hominis, sed qui merito et in homine constantissimo cadat. börja lära sig
|
|
Prawdziwa bojaźń nie jest obawą człowieka tchórzliwego, ale człowieka najodważniejszego, który w strach popada.
|
|
|
|
Vis autem est maioris rei impetus, qui repelli non potest börja lära sig
|
|
Przemoc jest zatem nadmierną siłą, której nie można się oprzeć.
|
|
|
|
Qui vim facit dolo malo facit börja lära sig
|
|
Kto stosuje siłę, czyni to w złym zamiarze.
|
|
|
|
Vim vi repellere licet börja lära sig
|
|
Siłę godzi się odeprzeć siłą.
|
|
|
|
mater, matris börja lära sig
|
|
matka, żona, kobieta, matrona
|
|
|
|
pater, patris börja lära sig
|
|
ojciec, przodek, dziadek, protoplasta
|
|
|
|
nasciturus, nascituri börja lära sig
|
|
płód w łonie matki; ten, który ma się urodzić
|
|
|
|
Mater semper certa est, pater quem nuptiae demonstrant börja lära sig
|
|
Matka zawsze jest pewna, ojcem zaś jest ten, na którego wskazuje związek małżeński.
|
|
|
|
Nasciturus pro iam nato habetur quotiens de commodis eius agitur. börja lära sig
|
|
Ten, który ma się narodzić, uważany jest za już narodzonego, ilekroć chodzi o jego korzyści.
|
|
|
|
matrimonium, matrimonii börja lära sig
|
|
małżeństwo, związek małżeński
|
|
|
|
nuptiae, nuptiarum börja lära sig
|
|
małżeństwo, zawarcie małżeństwa, pożycie małżeńskie
|
|
|
|
consensus matrimonialis, consensus matrimonialis börja lära sig
|
|
zgoda małżeńska, zezwolenie nupturienta na zawarcie małżeństwa
|
|
|
|
adoptio, adoptionis börja lära sig
|
|
przysposobienie, adopcja, przyjęcie pewnej osoby za swoje dziecko naturalne
|
|
|
|
Nuptiae consistere non possunt nisi (chyba, że; o ile, że) consentiant omnes börja lära sig
|
|
Nie może istnieć małżeństwo, chyba że wszyscy się na nie zgodzą.
|
|
|
|
Adoptio naturam imitatur. börja lära sig
|
|
Przysposobienie naśladuje naturę.
|
|
|
|
Adoptio est legitimus actus, naturam imitans, quo libero (dzieci) nobis quaerimus börja lära sig
|
|
Przysposobienie jest, naśladującym naturę, aktem prawnym poprzez który uzyskujemy dzieci.
|
|
|
|
consensus facit nuptias börja lära sig
|
|
czynnik decydujący o istnieniu małżeństwa jest trwała wola małżonków
|
|
|
|
adoptio plena börja lära sig
|
|
adopcja pełna, adoptowany wchodzi na miejsce prawne dziecka naturalnego, zrywa więzy z naturalną rodziną i powstaje pokrewieństwo itp. ze “sztuczną” rodziną
|
|
|
|
adoptio semi plena börja lära sig
|
|
adopcja niepełna, powstaje relacja prawna jedynie pomiędzy adoptującym a adoptowanym, nie zrywa się więzów z naturalną rodziną
|
|
|
|
cura, curae börja lära sig
|
|
kuratela, dozór, troska, staranie, piecza, leczenie, pielęgnowanie
|
|
|
|
curator, curatoris börja lära sig
|
|
kurator, sprawujący pieczę, zarządca,
|
|
|
|
curator furiosi börja lära sig
|
|
kurator osoby chorej umysłowo, kurator obłąkanego
|
|
|
|
curator ventris börja lära sig
|
|
kurator ustanowiony dla płodu w łonie matki
|
|
|
|
tutor minoris börja lära sig
|
|
opiekun małoletniego, małoletniej
|
|
|
|
Curatores minores sibi ipsis petent börja lära sig
|
|
Małoletni może prosić o ustanowienie opiekuna.
|
|
|
|
ius vel iura erga omnes börja lära sig
|
|
prawo lub prawa skuteczne wobec wszystkich, prawo lub prawa bezwzględne
|
|
|
|
res, rei börja lära sig
|
|
rzecz, przedmiot majątkowy, mienie
|
|
|
|
res corporalis, rei corporalis börja lära sig
|
|
rzecz materialna (fizyczna), fenomen (czyli rzecz postrzegania zmysłami); rzecz, której można dotknąć
|
|
|
|
res incorporalis, rei incorporalis börja lära sig
|
|
rzecz niematerialna (bezcielesna), rzecz niezmysłowa; rzecz, której nie można dotknąć
|
|
|
|
res mobilis, rei mobilis börja lära sig
|
|
rzecz ruchoma, ruchomość (można ją przenieść z jednego miejsca na drugie)
|
|
|
|
res immobilis börja lära sig
|
|
rzecz nieruchoma, nieruchomość (nie można jej przenieść z jednego miejsca w inne)
|
|
|
|
Res corporales sunt quae tangi possunt; incorporales quae tangi non possunt. börja lära sig
|
|
Rzeczy materialne są te, których można dotknąć; rzeczy niematerialne są te, których nie można dotknąć.
|
|
|
|
Res mobiles sunt, quae locorum salve et integrae ex loco in loco moveri possunt. börja lära sig
|
|
Rzeczy ruchome są te, które można w stanie nienaruszonym przenieść z miejsca na miejsce.
|
|
|
