Ćwiczenia III 10.11.2026

 0    117 fiche    abcxyz65
skriva ut spela Kontrollera dig själv
 
Fråga Svar
Ustawy powinny być zrozumiałe dla wszystkich.
börja lära sig
Leges ab omnibus intellegi debent.
To co jest jasne nie wymaga interpretacji.
börja lära sig
Clara non sunt interpretanda.
Gdy ustawa nie rozróżnia i naszą rzeczą nie jest rozróżnić.
Gdy ustawa nie czyni rozróżnienia, tam nie możemy różnicować sytuacji na drodze wykładni.
börja lära sig
Lege non distinguente nec nostrum est distinguere.
tłumaczenie, interpretacja, wykładnia prawa
börja lära sig
interpretatio legis
zamysł prawodawcy, intencja
börja lära sig
mens legislatoris
prawodawca
börja lära sig
legislator
wyrok, orzeczenie sądowe, reguła, sentencja, zdanie, opinia
börja lära sig
sententia legis
brzmienie ustawy
börja lära sig
verba legis
słowo, wyraz, czasownik
börja lära sig
verbum, pl. verba
wykładnia przeciw prawu, sprzecznie z prawem, wbrew ustawie, wbrew normom prawnym
börja lära sig
contra legem
wykładnia mimo ustawy, obok ustawy (np. uzupełnienie luki prawnej) (szara strefa)
börja lära sig
praeter legem
wykładnia w celu obejścia ustawy, obejście prawa
börja lära sig
in fraudem legis
wykładnia zgodna z ustawą, według prawa
börja lära sig
iuxta legem, secundum legem
Przeciw ustawie postępuje ten, kto czyni to czego ustawa zabrania; omija ją natomiast ten, kto nie naruszając jej słów, obchodzi jej treść.
börja lära sig
Contra legem facit, qui id facit quod lex prohibet, in fraudem vero, qui salvis verbis legis sententiam eius circumvenit.
ustawa wyższego rzędu
börja lära sig
lex superior (f.)
ustawa niższego rzędu
börja lära sig
lex inferior (f.)
Akt prawny wyższej rangi uchyla akt prawny niższej rangi.
Reguła hierarchiczna
börja lära sig
Lex superior derogat legi inferiori.
przepis szczególny, ustawa specjalna
börja lära sig
lex specialis (f.)
ustawa generalna, przepis ogólny
börja lära sig
lex generalis (f.)
Ustawa szczególna uchyla ustawę ogólną.
Reguła merytoryczna
börja lära sig
Lex specialis derogat legi generali.
nowa ustawa, prawo później obowiązujące
börja lära sig
lex posterior
strasza ustawa, prawo wcześniej obowiązujące
börja lära sig
lex priori
Ustawa póżniejsza uchyla wcześniejszą ustawę.
Reguła chronologiczna
börja lära sig
Lex posterior derogat legi priori.
argument z przeciwieństwa
Jeśli ustawa stanowi coś w określonej sytuacji, to w sytuacji przeciwnej nie stanowi tego.
börja lära sig
argumentum a contrario
argument z podobieństwa
sytuacji prawnie uregulowanej i sytuacji nieureulowanej
börja lära sig
argumentum a simili
argument powołany w oparciu o systematykę ustawy
börja lära sig
argumentum a rubrica
argument z silniejszego
börja lära sig
argumentum a fortiori
wnioskowanie z mniejszego na większe
börja lära sig
argumentum a minori ad maius
wnioskowanie z większego na mniejsze
börja lära sig
argumentum a maiori ad minus
apriotycznie, „z góry”, „z założenia”, „z wcześniejszego”, dedukcja
Wychodzimy od ogólnych zasad lub założeń, aby dojść do wniosku dotyczącego konkretnego przypadku.
börja lära sig
a priori
po fakcie, „z dołu do góry”, „z późniejszego”, indukcja
Z poszczególnych obserwacji wyciąga się wnioski ogólne.
börja lära sig
a posteriori
z definicji
börja lära sig
ex definitione
zgodnie z przypuszczeniem, zgodnie z założeniem
börja lära sig
ex hypothesi
Późniejsza ustawa ogólna nie znosi mocy obowiązującej wcześniejszej ustawy szczególnej.
Reguła kolizyjna II stopnia
börja lära sig
lex posterior generalis non derogat legi priori speciali.
mocą samego prawa
börja lära sig
ipso iure
mocą samego faktu
börja lära sig
ipso facto
domniemanie prawa
börja lära sig
praesumptio iuris
zmiana na niekorzyść
börja lära sig
reformatio in peius
zmiana na korzyść
börja lära sig
reformatio in melius
wyraźnymi słowami, coś wyrażone jest wprost
börja lära sig
expressis verbis
wyraźnie, jasno (zwłaszcza w odniesieniu do tekstu prawnego)
börja lära sig
explicite
bez wyraźnego sformułowania, domyślnie
börja lära sig
implicite
w szerokim znaczeniu
börja lära sig
sensu largo
w wąskim znaczeniu
börja lära sig
sensu stricto
od teraz
börja lära sig
ex nunc
od wtedy, od początku
börja lära sig
ex tunc
ściśle, dokładnie
börja lära sig
stricte
tamże
börja lära sig
ibidem
ten sam/ta sama, tenże/taż, tegoż/tejże
börja lära sig
idem/eadem
na przykład
börja lära sig
exempli gratia (e. g.)
Każdy początek wydaje się trudny.
börja lära sig
Omne initium difficile videtur.
umowa przedwstępna
börja lära sig
pactum de contrahendo (n.)
zawierać
dopełniacz!
börja lära sig
contraho
contrahero
(o) zawieraniu, (o) zawarciu
börja lära sig
de contrahendo
umowa co do niezbywania rzeczy, umowne wykluczenie wyzbycia się rzeczy
börja lära sig
pactum de non alienando (n.)
zrzec się prawa, pozbyć się czegoś, sprzedać, odłączyć
dopełniacz!
börja lära sig
alieno
alienare
umowa co do niewyzbywania prawa, umowne wykluczenie przelewu (cesji) wierzytelno
börja lära sig
pactum de non cedendo (n.)
zrzec się, zrezygnować, odstąpić coś komuś
dopełniacz!
börja lära sig
cedo
cedere
umowa o niedochodzeniu roszczenia
börja lära sig
pactum de non petendo (n.)
rościć sobie prawo, dochodzić sądownie, usilnie prosić, żądać
dopełniacz!
börja lära sig
peto
petere
umowa na rzecz osoby trzeciej
börja lära sig
pactum in favorem tertii (n.)
dobro, korzyść
börja lära sig
favor (m.)
czynność prawna, umowa
dopełniacz!
börja lära sig
negotium, negotia (n.)
negotii
czynność prawna, czynność faktyczna
dopełniacz!
börja lära sig
actus, actus (n.)
actus
umowa, porozumienie, układ
dopełniacz!
börja lära sig
pactum, pacta (n.)
pacti
umowa, zobowiązanie z umowy, kontrakt, klauzula
dopełniacz!
börja lära sig
contractus, contractus (n.)
contractus
Umowa jest porozumieniem i zgodą dwóch lub więcej stron, co do tego samego.
börja lära sig
Et est pactio duorum pluriumve in idem placitum est consensus.
Umów należy dotrzymywać.
börja lära sig
Pacta servanda sunt/Pacta sunt servanda.
Kontrakt jest wzajemnym zobowiązaniem.
börja lära sig
Contractus est ultro citroque obligationem.
czynność prawna dwustronna
Potrzeba oświadzenia woli minimum dwóch stron.
börja lära sig
negotium bilaterale
czynność prawna jednostronna
Wystarczy oświadzenie woli jednej ze stron.
börja lära sig
negotium unilaterale
czynność prawna między żyjącymi
Wywołuje sktuki prawne za życia obu stron.
börja lära sig
negotium inter vivos
czynność prawna na przypadek śmierci
Wywołuje skutki prawne po śmierci jednej ze stron np. testament.
börja lära sig
negotium mortis causa
czynność prawna pomiędzy obecnymi
börja lära sig
negotium inter praesentes
czynność prawna pomiędzy nieobecnymi
Jedna osoba złożyła oświadczenie woli jednego dnia, druga strona innego dnia, obie strony się nie spotkały.
börja lära sig
negotium inter absentes
czynność prawna nieistniejąca (gdy nie doszło do zawarcia czynności prawnej)
np. orzeczenia TK wydane przez składy wybrane z naruszeniem prawa
börja lära sig
negotium non existens
czynność prawna (po polsku)
börja lära sig
oświadczenie woli, które zmierza do wywołania skutków prawnych np. testament i umowa
między, wśród
börja lära sig
inter
żywy
we wszystkich rodzajach
börja lära sig
vivus (m.), viva (f.), vivum (n.)
śmierć, zgon, bogini śmierci
dopełniacz!
börja lära sig
mors (f.)
mortis
istnieć, powstać, wystąpić, pokazać się
börja lära sig
existo, existere
istniejący
börja lära sig
existens
istotne elementy (części składowe) czynność prawnej
Niezbędne, decydujące o przynależności czynności do danego typu.
börja lära sig
essentialia negotii
naturalne elementy (części składowe) czynność prawnej
Naturalne, ale niekonieczne.
börja lära sig
naturalia negotii
uboczne elementy (części składowe) czynność prawnej
Postanowienia szczególne, umożliwiające bardziej elastyczne ukształtowanie czynności prawnej, bazujące na przyszłych zdarzeniach.
börja lära sig
accidentalia negotii
termin, dzień, oznaczona chwila
dopełniacz!
börja lära sig
dies (m. f.)
diei
termin zawieszający (dosł. dzień od którego)
Początkowy termin, z którego nadejściem zaczynają się skutki czynności prawnej.
börja lära sig
dies a quo
termin rozwiązujący (dosł. dzień do którego)
Końcowy termin, z którego nadejściem ustają skutki czynności prawnej.
börja lära sig
dies ad quem
termin zawarcia czynności prawnej, dzień przypadający
börja lära sig
dies cedens
termin wymagalności spełnienia zobowiązania, dzień nadchodzący
börja lära sig
dies veniens
warunek, zastrzeżenie umowne, położenie (w tym prawne położenie osób lub rzeczy)
börja lära sig
condicio (f.)
warunek prawny
Przesłanka wynikająca z mocy samego prawa.
börja lära sig
conditio iuris
warunek możliwy do spełnienia
börja lära sig
conditio possibilis
warunek niemożliwy do spełnienia
börja lära sig
conditio impossibilis
warunek konieczny do spełnienia, nieodzowny
börja lära sig
conditio sine qua non
warunek zawieszający
Czynność prawna zacznie wywoływać skutki, jeśli ziścić się dany warunek.
börja lära sig
conditio suspensiva
warunek rozwiązujący
Czynność prawna zaprzestanie wywoływać skutki w chwili, kiedy ziści się warunek.
börja lära sig
conditio resolutiva
sposób postępowania, polecenie (klauzula w czynności prawnej), miara, sposób
Obowiązek ten jednak nie rodzi zobowiązania pod względem prawa (nie czyni nikogo wierzycielem.)
Jako polecenie w czynności prawnej oparty jest na nałożeniu na otrzymującego nieodpłatne przysporzenie (np. darowiznę czy spadek) obowiązku określonego zachowania się.
börja lära sig
modus (m.)
sposób nabycia
börja lära sig
modus acquirendi
sposób działania, wykonywania
börja lära sig
modus faciendi
sposób działania, funkcjonowania
börja lära sig
modus operandi
sposób obradowania, postępowania
börja lära sig
modus procedendi
sposób życia, postępowania, układania stosunków międzyludzkich
börja lära sig
modus vivendi
ważność czynności prawnej
börja lära sig
validitas negotii
nieważność czynności prawnej
börja lära sig
invaliditas negotii
ważna czynność prawna
börja lära sig
negotium validum (n.)
nieważna czynność prawna
börja lära sig
negotium invalidum (n.)
czynność prawna nieważna
börja lära sig
negotium nullum (n.)
godziwa, dozwolona czynność prawna
börja lära sig
negotium licitum (n.)
niegodziwa, niedozwolona czynność prawna
börja lära sig
negotium illicitum (n.)
udawanie, symulacja, pozór, czynność prawna zawarta dla pozoru
börja lära sig
simulatio (f.)
udawanie, ukrywanie, utajnianie, czynność prawna przemilczana zawarta dla ukryci
börja lära sig
dissimulatio (f.)
oświadczenie złożone nie na serio
np. aktorzy grający scenę ślubu nie stają się małżeństwem.
börja lära sig
per oicum
zastrzeżenie potajemne
Ktoś składa komuś oświadczenie woli, ale w głowie ma jakieś zaostrzenie, zakłada, że umowa jest ważna pod jakimś warunkiem o czym nie informuje drugiej strony.
börja lära sig
reservatio mentalis
unieważnienie czynności prawnej
börja lära sig
convaliatio negotii
uzdrowienie czynności prawnej
Czynność prawna normalnie jest nieważna, ale wyjątkowo, na mocy konkretnego przepisu zyskuje moc prawną.
börja lära sig
sanatio negotii
czynność prawna kulejąca, czynność dokonywana przez niedojrzałego bez współdziałania opiekuna
Mamy z nią doczynienia gdy jej skuteczność zależna jest od jej potwierdzenia; do tego czasu pozostaje w zawieszeniu; potwierdzana jest zawsze z mocą wsteczną.
börja lära sig
negotium claudicans (n.)

Du måste vara inloggad för att skriva en kommentar.