11 Human Factors, CRM & TEM

 0    57 fiche    jakubglowala8
ladda ner mp3 skriva ut spela Kontrollera dig själv
 
Fråga język polski Svar język polski
Jak wygląda podstawowy łańcuch TEM: threat → error → UAS?
börja lära sig
Threat zwiększa trudność operacji; error to błędne działanie lub brak działania; UAS to niepożądany stan samolotu, który zmniejsza margines bezpieczeństwa.
Jaki jest główny cel Threat and Error Management?
börja lära sig
Przewidywać threats, wychwytywać errors zanim zrobią problem i szybko wychodzić z UAS.
Czym różni się anticipated threat od unexpected threat?
börja lära sig
Anticipated można przewidzieć i omówić przed lotem. Unexpected pojawia się nagle i wymaga szybkiego dostosowania.
Czy każdy error oznacza od razu niebezpieczną sytuację?
börja lära sig
Nie. Kluczowe jest, czy zostanie szybko wykryty i poprawiony, zanim doprowadzi do UAS.
Co ma priorytet, gdy już powstał UAS?
börja lära sig
Najpierw przywrócić samolot do bezpiecznego stanu. Analiza przyczyny może poczekać.
Czym różni się slip/lapse od mistake?
börja lära sig
Slip/lapse to błąd wykonania lub pamięci mimo dobrego planu. Mistake wynika ze złego planu, oceny albo zrozumienia sytuacji.
Czym różni się violation od error?
börja lära sig
Violation to świadome odejście od reguły/procedury. Error jest niezamierzony.
Jakie są 3 poziomy situational awareness?
börja lära sig
Perception: co się dzieje. Comprehension: co to znaczy. Projection: co prawdopodobnie stanie się dalej.
Czym jest shared situational awareness?
börja lära sig
Wspólne rozumienie przez załogę sytuacji, planu, threats i tego, co może wydarzyć się dalej.
Po co mówić na głos o zagrożeniu, które obaj piloci widzą?
börja lära sig
Żeby upewnić się, że obaj rozumieją je tak samo i mają wspólny mental model.
Czym jest attention tunnelling?
börja lära sig
Skupienie uwagi na jednej rzeczy tak mocno, że przestajemy zauważać ważne informacje wokół.
Czym jest fixation?
börja lära sig
Uparte trzymanie uwagi na jednym problemie, rozwiązaniu lub hipotezie mimo sygnałów, że trzeba spojrzeć szerzej.
Czym jest confirmation bias?
börja lära sig
Szukamy informacji potwierdzających naszą wersję i ignorujemy dane, które jej przeczą.
Czym jest plan-continuation bias?
börja lära sig
Kontynuowanie pierwotnego planu mimo że sytuacja coraz wyraźniej przemawia za jego zmianą.
Jak ograniczać confirmation i plan-continuation bias?
börja lära sig
Aktywnie szukać argumentów przeciw własnej decyzji i regularnie pytać: „czy nadal to jest najlepszy plan?”.
Dlaczego monitoring jest aktywnym zadaniem PM?
börja lära sig
PM porównuje rzeczywisty flight path i aircraft state z planem i reaguje, zanim odchylenie zrobi się duże.
Co PM powinien monitorować poza checklistą?
börja lära sig
Flight path, energy, automation modes, clearance, configuration, threats i działania PF.
Dlaczego deviations powinno się callować wcześnie?
börja lära sig
Bo małe odchylenie łatwiej poprawić. Czekanie może pozwolić, żeby rozwinęło się w UAS.
Po co są standard callouts?
börja lära sig
Żeby obaj piloci dostawali ten sam, przewidywalny sygnał do cross-check i reakcji.
Czym jest authority gradient?
börja lära sig
Różnica w odczuwanym autorytecie między członkami załogi, która wpływa na gotowość do zabierania głosu i challenge.
Dlaczego zbyt duży authority gradient jest niebezpieczny?
börja lära sig
FO może nie zakwestionować błędnej decyzji kapitana.
Dlaczego zbyt mały authority gradient też może być problemem?
börja lära sig
Może osłabić leadership, podział ról i szybkość podejmowania decyzji.
Jak wygląda dobra assertiveness w cockpit?
börja lära sig
Jasno powiedzieć, co jest nie tak, dlaczego to jest ryzyko i czego oczekujemy. Jeśli trzeba — eskalować.
Czym jest graded assertiveness?
börja lära sig
Stopniowe wzmacnianie komunikatu: od zwrócenia uwagi, przez wyraźny challenge, aż do zdecydowanej interwencji.
Czym jest closed-loop communication?
börja lära sig
Nadawca przekazuje informację, odbiorca ją potwierdza, a nadawca wie, że została poprawnie zrozumiana.
Dlaczego assumptions są groźne w multi-crew cockpit?
börja lära sig
Bo jeden pilot może zakładać, że drugi rozumie plan lub przejął zadanie, choć w rzeczywistości tak nie jest.
Na czym polega dobre delegation przy dużym workload?
börja lära sig
Jasno rozdzielić zadania, ale nadal zachować overall awareness i sprawdzić najważniejsze wyniki.
Dlaczego warto poprosić o pomoc wcześnie?
börja lära sig
Bo dodatkowe zasoby są najbardziej przydatne zanim workload przekroczy możliwości załogi.
Czym jest task saturation?
börja lära sig
Sytuacja, gdy zadań jest więcej niż jesteśmy w stanie poprawnie przetworzyć i zaczyna cierpieć monitoring, priorytety i decyzje.
Co zrobić przy excessive workload?
börja lära sig
Ustalić priorytety, uprościć automation, delegować, odłożyć rzeczy niepilne i przede wszystkim chronić flight path.
Dlaczego „aviate, navigate, communicate” nadal ma sens w nowoczesnym samolocie?
börja lära sig
Bo przypomina kolejność priorytetów, gdy workload lub abnormal situation zaczyna odciągać uwagę od sterowania.
Dlaczego interruptions zwiększają ryzyko błędów?
börja lära sig
Przerywają working memory i łatwo potem pominąć albo powtórzyć krok.
Co zrobić po przerwaniu checklisty lub procedury?
börja lära sig
Świadomie ustalić, gdzie przerwaliśmy, i dopiero potem kontynuować.
Czym jest automation complacency?
börja lära sig
Spadek czujności, bo zakładamy, że automation „na pewno zrobi dobrze”.
Czym jest automation overreliance?
börja lära sig
Używanie automation mimo że jej nie rozumiemy albo manual/simple mode byłby bezpieczniejszy i czytelniejszy.
Co zrobić, gdy automation zwiększa confusion?
börja lära sig
Zmniejszyć poziom automation aż znowu rozumiemy, co samolot robi.
Czym różni się surprise od startle?
börja lära sig
Surprise to zaskoczenie sytuacją. Startle to natychmiastowa fizjologiczna i poznawcza reakcja na nagłe zagrożenie.
Jak startle wpływa na pilota?
börja lära sig
Może zawęzić uwagę, pogorszyć working memory i opóźnić lub zaburzyć reakcję.
Co jest najważniejsze po silnym startle w abnormal situation?
börja lära sig
Najpierw opanować flight path, potem zrozumieć sytuację i dopiero wykonywać procedure.
Czym jest resilience w CRM?
börja lära sig
Zdolność do zauważenia zmiany sytuacji, dostosowania się i powrotu do bezpiecznej operacji.
Jak duży stress może pogorszyć performance?
börja lära sig
Zawęża uwagę, pogarsza working memory, elastyczność myślenia, komunikację i judgement.
Czy zbyt mały workload też może być problemem?
börja lära sig
Tak. Underload zmniejsza vigilance i sprzyja complacency oraz przeoczeniom.
Jak fatigue wpływa na performance?
börja lära sig
Pogarsza vigilance, reaction time, judgement, memory i monitoring.
Dlaczego własne odczucie zmęczenia nie jest w pełni wiarygodne?
börja lära sig
Bo człowiek może nie zauważać, jak bardzo jego performance już się pogorszył.
Czym jest sleep debt?
börja lära sig
Narastający deficyt snu i związane z nim pogorszenie funkcji poznawczych.
Dlaczego circadian rhythm ma znaczenie mimo odpowiedniej ilości snu?
börja lära sig
Bo alertness naturalnie zmienia się z porą doby i w pewnych godzinach biologicznie spada.
Czym jest microsleep?
börja lära sig
Bardzo krótki, mimowolny epizod snu lub utraty uwagi, nawet tylko na kilka sekund.
Dlaczego caffeine nie zastępuje snu?
börja lära sig
Może chwilowo poprawić alertness, ale nie przywraca pełnych funkcji, które daje prawidłowy sen.
Dlaczego hypoxia jest groźna z punktu widzenia human factors?
börja lära sig
Pogarsza judgement, attention i coordination, zanim pilot może zauważyć, że sam działa gorzej.
Dlaczego nie można polegać tylko na własnych objawach hypoxia?
börja lära sig
Bo hypoxia sama pogarsza zdolność do rozpoznania, że coś jest nie tak.
Dlaczego zmysł równowagi jest zawodny bez visual references?
börja lära sig
Inner ear dobrze wykrywa zmiany ruchu, ale słabo rozpoznaje ruch stały i może tworzyć fałszywe wrażenie attitude.
Czym jest somatogravic illusion?
börja lära sig
Silne acceleration może dawać wrażenie nose-up, a deceleration — nose-down.
Jaka jest podstawowa obrona przed spatial disorientation w IMC?
börja lära sig
Ufać sprawnym instruments, nie własnym odczuciom.
Jak narrow i wide runway mogą oszukiwać podczas approach?
börja lära sig
Narrow runway może dawać wrażenie, że jesteśmy za wysoko; wide runway — że jesteśmy za nisko.
Jak runway slope może oszukiwać podczas approach?
börja lära sig
Upslope może dawać wrażenie bycia za wysoko, downslope — za nisko.
Czym jest black-hole approach illusion?
börja lära sig
Nocne podejście z małą liczbą visual cues może dawać wrażenie, że jesteśmy za wysoko i prowadzić do zbyt niskiego approach.
Jaka jest obrona przed visual approach illusions?
börja lära sig
Porównywać obraz z zewnątrz z obiektywnym vertical path i instruments.

Du måste vara inloggad för att skriva en kommentar.